Warmtepomp zelf plaatsen

Een warmtepomp zelf plaatsen kan prima: de unit neerzetten, leidingen leggen en de kabel trekken. Het aansluiten, vullen, testen en in bedrijf stellen is installeren, en dat doen wij. Zo combineer je zelf doen met ISDE-subsidie. Hieronder staat stap voor stap wat je zelf doet, waar je stopt, en wat het je kost als je dat niet doet.

Waarom zelf plaatsen slim is

Er zijn te weinig installateurs, en met de overstap van gas naar warmtepompen wordt dat de komende jaren eerder erger dan beter. Lange wachttijden en hoge uurtarieven zijn het gevolg. Het meeste werk aan een warmtepomp is geen vakwerk: een unit neerzetten, leidingen leggen en een kabel trekken kun je goed zelf. Dan hoeft er alleen nog een vakman te komen voor het deel dat er echt toe doet. Bij ons is dat één afspraak van ongeveer twee uur, te boeken vanaf 48 uur vooruit.

Eerst: wil je ISDE-subsidie?

Wat het kost als je het zelf afmaakt

Maak je het zelf af, dan krijg je geen ISDE. Met ons ISDE-pakket wel. Een voorbeeld met het bedrag dat RVO zelf noemt:

ISDE voor een warmtepomp van 4 kW met A+++-label	€ 2.125
ISDE-pakket van VoltLogic	− € 299
Gemiste besparing als je het zelf afmaakt	€ 1.826

Reken het uit voor jouw warmtepomp:

Vergelijk met je offerte

Heb je een offerte voor een complete installatie? Bij een complete installatie gaat een groot deel van de subsidie op aan installatiekosten. Vul je eigen bedragen in en zie wat je overhoudt als je zelf voorbereidt.

Wie doet wat

• Jij (groen): 1 unit plaatsen · 2 antivrieskleppen bij de unit · 3 leidingen door de gevel, buiten geïsoleerd · 4 twee driewegkranen met bypass, binnen · 5 kabel tot en met de werkschakelaar · 6 condensafvoer · 9 eigen groep in de meterkast
• Wij (geel): 7 met flexibele slangen van de antivrieskleppen op de unit aansluiten · 8 van de werkschakelaar naar de unit aansluiten. We controleren je groep, aardlek en zekering, en daarna vullen, ontluchten, druk- en lektest, infraroodcontrole en in bedrijf stellen.

Stap 1. Kies je warmtepomp

• Monoblock. Het koudemiddel zit fabrieksmatig dicht in de buitenunit; naar binnen gaat alleen water. Daar hoeft niemand aan het koudemiddel te werken. Dit is het type dat wij installeren, als warmtepomp of als hybride naast je cv-ketel.
• Warmtepompboiler. Maakt alleen warm tapwater en staat binnen. Ook die installeren wij.
• Hydrosplit. Ook hier blijft het koudemiddel in de buitenunit en loopt er water naar binnen. Twijfel je of jouw model kan? Mail ons merk en type vóór je koopt.
• Geen split. Bij een split lopen er koudemiddelleidingen tussen binnen en buiten. Die mag alleen iemand met een F-gassencertificaat aanleggen en vullen, ook niet de koper zelf. En sinds 2026 krijgt een split lucht-waterwarmtepomp met minder dan 3 kg koudemiddel geen ISDE meer.
• Voor subsidie: nieuw kopen, bij voorkeur van de meldcodelijst van RVO, een woning van vóór 2019, en de aankoopfactuur en het betaalbewijs bewaren.

Stap 2. Kies de plek

• Ruimte rondom. Houd de afstanden uit de installatiehandleiding aan, voor luchtstroom en onderhoud. Niet weggestopt in een hoek of onder een laag afdak: dan zuigt de unit zijn eigen koude lucht weer aan.
• Geluid. Op de erfgrens mag een warmtepomp niet meer dan 40 dB(A) geven. Kijk naar het geluidsvermogen in de documentatie, zet de unit niet vlak onder het slaapkamerraam van de buren en niet in een hoek die het geluid weerkaatst.
• Vergunning. Achter het huis is een buitenunit meestal vergunningvrij. Aan de voorkant, bij een monument of in beschermd stadsgezicht kan een vergunning nodig zijn. Check het Omgevingsloket.
• Binnen. Een warmtepompboiler of binnenunit heeft een stevige vloer of muur nodig, ruimte voor onderhoud en een afvoer in de buurt. Een warmtepompboiler vraagt vaak een minimale ruimte-inhoud of een luchtkanaal: zie de handleiding.
• Kort naar binnen. Hoe korter de leidingen tussen buitenunit en woning, hoe minder warmteverlies en werk.

Stap 3. Zet de unit op zijn plek (1)

• Op tegels, betonpoeren of een vlakke betonplaat, of aan wandsteunen tegen een massieve muur.
• Minstens 10 tot 20 cm boven de grond, zodat sneeuw, blad en ijs van het condenswater de unit niet blokkeren.
• Waterpas, stevig vast en op trillingsdempers, zodat er geen geluid in je muur of vloer komt.
• Een buitenunit weegt vaak 60 tot 150 kg. Til met minstens twee personen en houd hem rechtop.

Stap 4. Driewegkranen, leidingen en antivrieskleppen (2, 3 en 4)

• Zet binnen, vlak achter de gevel, in de aanvoer en de retour een driewegkogelkraan, met een zo kort mogelijke bypass ertussen (4). Zet ze op bypass. Hoe dat werkt, staat hieronder.
• Leg vanaf de driewegkranen de aanvoer- en retourleiding door de gevel naar de unit (3), in de diameter uit de handleiding en in de aansluitmaat van de unit. Wij maken geen verloop.
• Laat ze buiten eindigen in twee antivrieskleppen (2), 30 tot 50 cm van de wateraansluitingen van de unit, naast elkaar op dezelfde hoogte, op het laagste punt en minstens 20 cm boven de grond. Zet er labels “aanvoer” en “retour” op. Valt bij vorst de stroom uit, dan laten de kleppen het buitenstuk leeglopen.
• Markering verplicht. Markeer elke leiding bij de antivrieskleppen en de driewegkranen duidelijk met een label of gekleurde tape: aanvoer (rood) en retour (blauw), en bij een warmtepompboiler warm (rood) en koud (blauw). Ontbreekt de markering of klopt hij niet, dan moeten wij de leidingen nalopen; die tijd rekenen we als meerwerk.
• Gevuld, onder druk en lekvrij. Je eigen leidingwerk staat vóór de afspraak al gevuld en op systeemdruk, met de driewegkranen op bypass, en lekt niet. Zo test je je eigen werk al dagen van tevoren. Het stuk van de driewegkranen naar buiten vullen wij.
• Gespoeld en schoon. Nieuwe leidingen zijn doorgespoeld, zonder soldeerresten, zaagsel of ander vuil, met een vuil- of magnetietfilter als de handleiding dat voorschrijft. Vuil in het systeem valt onder jouw verantwoordelijkheid.
• Vorstbeveiliging. De antivrieskleppen (of glycol, als de fabrikant dat voorschrijft) regel jij. Ontbreekt de vorstbeveiliging, dan zetten we dat op de opleverbon en is schade door bevriezing voor jouw risico.
• Isoleer de leidingen buiten tot aan de antivrieskleppen, met isolatie die tegen zonlicht en vocht kan. Leidingen door de gevel in een mantelbuis, en de doorvoer goed afkitten.
• Buffervat, expansievat, vuilfilter en de aansluiting op vloerverwarming of radiatoren: volg de handleiding van de fabrikant, of laat dat door een installateur naar keuze doen. Dat leidingwerk is van jou; wij passen het niet aan.

Twee driewegkranen: de bypass

Bij elke warmtepomp en warmtepompboiler werken we met dezelfde set: twee driewegkogelkranen met een kort stuk leiding ertussen, de bypass. Minder koppelingen dan met losse kranen en T-stukken, dus minder kans op lekkage en minder fouten.

• Tot de afspraak: bypass (A). Je cv of warm water werkt zoals altijd, en je kunt je eigen leidingwerk al vullen en op druk zetten.
• Na onze installatie: in bedrijf (B). Omzetten doen wij, na het vullen, ontluchten en de druk- en lektest. De bypass is dan aan beide kanten afgesloten. Er hangt dus geen stilstaand stuk leiding aan je installatie, en dat helpt tegen legionella.
• Onderhoud of storing: weer bypass (A). Het toestel is dan aan beide kanten afgesloten en kan los, zonder dat je woning leeg hoeft. Bij een warmtepompboiler: laat na het terugzetten de warme kranen even doorlopen.
• Hybride warmtepomp: de driewegkranen zitten in de leiding die de handleiding voorschrijft, meestal de retour vóór je cv-ketel. Kijk in de installatiehandleiding welk schema jouw merk voorschrijft.

Warmtepompboiler

• Jij (groen): 1 driewegkraan op de koudwatertoevoer · 2 driewegkraan op de warmwaterleiding naar je tappunten · 3 de bypass ertussen, zo kort mogelijk · 6 de boiler op zijn plek. Zet de kranen op bypass, dan houd je warm water tot wij komen.
• Wij (geel): 4 de inlaatcombinatie tussen de koudwaterkraan en de boiler (thuis voorgemonteerd, op locatie met de momentsleutel vastgezet) · 5 de aansluiting van de boiler op de warmwaterkraan. De inlaatcombinatie zit in het ISDE-pakket en staat op je factuur.

Isoleer de warmwaterleiding naar je tappunten niet: een geïsoleerde leiding blijft lang lauw, en dat is precies waar legionella van houdt. Antivrieskleppen zijn bij een warmtepompboiler binnen niet nodig.

Stap 5. Kabel, werkschakelaar en condensafvoer (5, 6 en 9)

• Sluit in de meterkast een eigen groep aan, met een installatieautomaat achter een aardlekschakelaar of een aardlekautomaat, zoals de handleiding voorschrijft, en trek de kabel in de dikte uit de handleiding naar de werkschakelaar. Laat de groep uit staan tot wij komen.
• Monteer binnen 1 meter van de unit een dubbelpolige werkschakelaar, goed zichtbaar en bereikbaar, en sluit de kabel aan op de ingang van de schakelaar. Van de schakelaar naar de unit doen wij; laat bij de unit ongeveer 50 cm kabel over.
• Warmtepompboiler met stekker (zoals de Ariston Lydos)? Dan is een geaarde wandcontactdoos binnen bereik van de stekker genoeg, zonder werkschakelaar. Wij adviseren ook dan een eigen groep. Twee boilers met stekker in cascade (bijvoorbeeld twee keer een Lydos) mogen samen op één groep, als de handleiding dat toestaat.
• Leg een condensafvoer vlak onder of naast de condensaansluiting van de unit, met afschot, en vorstvrij waar dat kan.
• Wat je nodig hebt: driewegkranen, een werkschakelaar, kabelwartels, condensslang en labels; alle maten staan op Eisen voorbereidend werk. Binnenkort is er een complete voorbereidingsset bij Ampflow Energy.

Wat wij daarna doen (6 en 7)

We controleren je opstelling en zetten die zo nodig goed. We controleren je groep, aardlek en zekering. Daarna maken we de elektrische aansluiting van de werkschakelaar naar de unit en de hydraulische aansluitingen op de unit, vullen en ontluchten we, doen we een druk- en lektest en een controle met de infraroodcamera, en stellen we de warmtepomp in bedrijf volgens het voorschrift van de fabrikant. Je krijgt uitleg over de bediening, een opleverbon en de installatiefactuur voor je ISDE-aanvraag. Op die factuur staat alleen wat wij gedaan hebben.

Zonder subsidie: zelf afmaken

Wil je geen ISDE, dan mag je een monoblock zelf aansluiten en in bedrijf stellen. Dat is jouw keuze en jouw verantwoordelijkheid. Let op:

• Je laat de subsidie liggen, zie het rekenvoorbeeld hierboven.
• Garantie. Sommige fabrikanten geven alleen volledige garantie als een installateur de warmtepomp in bedrijf stelt of registreert. Lees de garantievoorwaarden vóór je begint.
• Veiligheid. De elektrische installatie moet voldoen aan NEN 1010. Twijfel je, doe het dan niet zelf.
• Laat het controleren. Met onze veiligheidskeuring (€99,-) controleren we de opstelling, de elektra, de waterkant en de werking, en krijg je een rapport. Een keuring is geen installatie en geeft geen recht op ISDE.

Veelgemaakte fouten

• Unit te dicht op de muur of in een hoek. Slechtere werking en meer geluid. Houd de afstanden uit de handleiding aan.
• Geen driewegkranen met bypass. Dan moet bij elke aansluiting of storing je hele installatie leeg, en zit je zonder verwarming of warm water tot wij komen.
• Antivrieskleppen vóór de driewegkranen of hoog in de leiding. Ze horen buiten, vlak bij de unit, op het laagste punt. Anders kunnen ze het buitenstuk niet leeg laten lopen.
• Leidingen buiten niet of slecht geïsoleerd. Warmteverlies en kans op bevriezen.
• Te dunne leidingen of kabel. Kijk in de handleiding, niet naar wat er toevallig nog ligt.
• Toch al aangesloten of gevuld. Wie subsidie wil, moet dat werk aan een installatiebedrijf laten. Stop dus echt na stap 5.

Na de installatie

• Houd de buitenunit vrij van blad, sneeuw en planten.
• Controleer af en toe de waterdruk en maak het vuilfilter schoon volgens de handleiding.
• Laat de installatie regelmatig nakijken; sommige fabrikanten vragen dat voor de garantie.

Vragen

Mag ik een warmtepomp zelf installeren?

Een monoblock mag je als particulier zelf plaatsen en aansluiten. Wil je ISDE-subsidie, dan moet een installatiebedrijf hem installeren. Plaatsen en voorbereiden mag je dan wel zelf; het aansluiten, vullen, testen en in bedrijf stellen doen wij.

Krijg ik subsidie als ik de unit zelf neerzet?

Ja, als je stopt na het voorbereidende werk en wij de installatie doen. Je krijgt dan onze installatiefactuur met merk, type, meldcode, serienummer, adres en installatiedatum. RVO beslist over je aanvraag; een garantie op subsidie kan niemand geven.

Hoe snel kunnen jullie komen?

Je boekt zelf een tijd in de agenda, vanaf 48 uur vooruit. Je ziet meteen welke dagen en tijden er zijn. Je datum staat dan voorlopig vast; uiterlijk 48 uur van tevoren moet je afvinklijst compleet zijn, met foto’s.

Ik heb een hydrosplit. Kunnen jullie die installeren?

Vaak wel, omdat het koudemiddel in de buitenunit blijft. Mail ons merk en type, dan laten we het weten voordat je boekt.

Kan ik een split-warmtepomp zelf aanleggen?

Nee. Koudemiddelleidingen aanleggen, vacuümtrekken en vullen mag alleen een F-gassengecertificeerd bedrijf. Daarom werken wij alleen aan monoblocks en warmtepompboilers.